Dawne Opactwo cysterskie w Lubiążu

Opactwo w Lubiążu było pierwszym cysterskim zakonem na Śląsku. Cystersów sprowadził tu Książę Bolesław Wysoki w 1163 roku. Początkowo cystersi zajęli budynki pobenedyktyńskie, lecz również zaczęli budowę swojego klasztoru. Wybudowali trójnawowy kościół romański na planie krzyża. Zakon szybko się rozwijał i już na początku XIV wieku wybudowali nowy gotycki kościół i zabudowania klasztorne. Do dziś możemy podziwiać ogrom tego kompleksu, choć nie pełni on już funkcji sakralnych. Obecnie do zwiedzania udostępnione jest kilka sal, lecz raz w roku, w drugi weekend maja można zobaczyć cały kompleks razem z podziemiami.

Cysterski Klasztor Księgi Henrykowskiej

Najstarsze pisane zdanie w języku polskim, zostało zapisane w Księdze Henrykowskiej – kronice klasztoru w Henrykowie, spisanej przez Cystersów: „Daj ać ja pobruszę, a ty pocziwaj”. Oznacza to „Daj, teraz ja pokręcę żarnami, a ty odpocznij” – tak mówił Czech Boguchwał do swojej grubej i niezdarnej żony, mielącej zboże. Cystersów do Henrykowa sprowadził Henryk Brodaty w 1227 roku. Dziś Henrykowski kościół, park i ogród są ogólnie dostępne, ale można również zwiedzać część zabudowań klasztornych, po których oprowadzają alumni Wyższego Seminarium Duchownego.

Zespół Klasztorny w Trzebnicy

W 1203 roku św. Jadwiga wraz z mężem Henrykiem I Brodatym sprowadzili do Trzebnicy zakon Cysterek z Bambergu. Obecnie pocysterski zespół klasztorny zaliczany jest do grupy ciekawszych zabytków. W skład zespołu klasztornego wchodzi późnoromański kościół z XIII wieku, który był przebudowany w XVII i XVIII wieku, Kaplica św. Jadwigi wraz z grobowcem oraz zabudowania klasztorne. Z biegiem czasu obiekt ten stał się centrum pielgrzymkowym na Śląsku. Kompleks o dwóch wirydarzach późnobarokowych należy do jednego z większych budynków klasztornych w środkowej Europie.